Szkielet państwowego soft power – miejsce w systemie oddziaływania państwowego

W zagranicznych działaniach państwa, gdzie głównie o wszystkim decyduje dyplomacja, niezwykle ważnym sposobem oddziaływania jest wykorzystywanie instrumentarium soft power. Jest to sposób na komunikowanie przez państwo własnych wartości, w połączeniu z ich delikatną, ale nienarzucającą się perswazją. Możliwe wszędzie tam, gdzie jest to potrzebne bez skrępowania gorsetem działań formalnych jak również bez potrzeby angażowania służb tajnych.

Podstawową kwestią jest określenie celów, jakim mają służyć użyte instrumenty soft power, jest to rola naczelnych ośrodków kierownictwa państwowego, w połączeniu z decydentami dyplomatycznymi, którzy powinni mieć w tym procesie rolę kierunkową, pozostawiając decyzje nadrzędnemu kierownictwu, którego polecenia mają wykonywać równolegle. Najczęstszym zakresem celów dla instrumentarium soft power są cele z trzech głównych pól aktywności państwa – dyplomacji publicznej, szeregu polityk: (rozwojowej, kulturalnej, naukowej, bezpieczeństwa i gospodarczej w znaczeniu strategicznym) i szeroko rozumianej sfery korzyści gospodarczych. Generalnie mieści się w tym cały zakres spraw międzypaństwowych, może z wyjątkiem drenażu mózgów – migracji, co także może być bardzo wdzięcznym polem oddziaływania dla soft power – zarówno w kwestii przyciągania jak i odpychania potencjalnych obywateli.

Dla celów soft power cele dyplomacji mają znaczenie jedynie częściowe, albowiem soft power może i powinno wykraczać poza działania dyplomatów i ich horyzont percepcyjny, albowiem ci z zasady realizują jedynie i aż tylko politykę. Natomiast soft power – to cała polityka oraz wszystko to, co nie jest prowadzeniem wojny, jak również zaawansowanych i agresywnie nastawionych działań wywiadu. Właśnie w tym znaczeniu cele soft power muszą być formułowane przez nadrzędne ośrodki kierownictwa państwowego, żeby umiejętnie zagwarantować rozszerzenie oddziaływania instrumentarium państwa właśnie tam, gdzie dyplomacja utraciła już swoje możliwości działania. Niestety często z powodów ambicjonalnych dyplomatów jest odwrotnie – soft power jest im przynajmniej funkcjonalnie jak i budżetowo podporządkowane, a to oznacza zatrzymanie tych aktywności wraz z wycofaniem się lub ograniczeniem aktywności dyplomatów. Jednakże trzeba mieć świadomość, że taki stan rzeczy to już nie jest nawet sygnał alarmowy, ale sygnał przegranej, jeżeli bowiem w relacjach między państwami nie można już realizować nawet wymiany młodzieży lub kulturalnej, to naprawdę jest bardzo źle.

Soft power powinno być realizowane przez wszystkie zainteresowane instytucje rządowe i samorządowe, a dodatkowo poza oddziaływaniem sektora publicznego celowe jest włączanie działania podmiotów prywatnych, które zwłaszcza w zakresie działań biznesowych zawsze znajdują swój bezpośredni wymiar. Ciekawym sposobem mogą być też działania podmiotów ponadnarodowych o charakterze duchowym. Porozumienie i współdziałanie tego typu partnerów zawsze dobrze rokuje i może stanowić podstawę dla zmiany intencji politycznych.

W zasadzie nie można odmówić słuszności żadnym działaniom, które prowadzą do po pierwsze zwrócenia uwagi na pożądane kwestie, a po drugie – nie wymagają zaangażowania autorytetu państwa.

Jest oczywistością, że głównym źródłem finansowania dla działań soft power powinny być przede wszystkim środki, tego podmiotu, który ma w tym procesie swój interes, czyli państwa. Nie chodzi tutaj o filozofię „zastaw się a postaw się”, ale o bardzo rozsądne działanie wyspecjalizowanych podmiotów wspartych konkretnymi pieniędzmi, tak żeby nakierować uzyskiwane wyniki na założone cele. Co jest bardzo ważne nie może być mowy o żadnym bezpośrednim zwrocie z inwestycji! Soft power to nie jest zwykły handelek, obliczony na natychmiastową wymianę korzyści! Wszelkie tego typu działania podmiotów publicznych i finansowane ze środków publicznych muszą mieć na celu przede wszystkim takie ustawienie relacji i możliwości wpływu, żeby było możliwe realizowanie interesów państwowych za granicą, w tym interesów podmiotów prywatnych dziejących się niezależnie. Państwo na tym zawsze zyskuje w znaczeniu wiązki spraw, jakie składają się na skuteczność i efektywność jego wewnętrznych składowych. Jeżeli ten mechanizm nie działa to znaczy, że albo administracja nie rozumie swojej roli, albo państwo nie należy do społeczeństwa tylko do wąskich elit będących jego realnymi właścicielami.

Reasumując – inicjowanie instrumentarium soft power i wyznaczanie jego celów oraz alokacja środków musi być posadowione na najwyższych szczeblach kierownictwa państwowego. Soft power ma za zadanie być wszędzie, w istocie może być przydatne także na prawdziwej wojnie, – jako instrument oddziaływania na wroga. To uniwersalna i doskonała dziedzina oddziaływania, której nie można sprowadzić lub podporządkować jedynie do granic oddziaływania dyplomacji, gdyż wówczas traci sens.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.